Usuwanie kleju, resztek etykiet i farby z maszyn oraz osprzętu

Etykieciarka staje co kilka godzin, bo klej narósł na prowadnicach i papier zaczyna się zawijać. Obok stoi zawiesie z lakierni, na którym przypalona farba trzyma się grubszą warstwą niż to, co pod spodem. A na obudowie szafy sterowniczej ktoś zostawił napis sprayem. Trzy różne problemy, jedno pytanie: co z tego zejdzie bez rozbierania i bez litrów rozpuszczalnika. Odpowiedź zależy od tego, czy warstwa jest krucha, czy elastyczna.

Klej w etykieciarce i to, co po nim zostaje

W maszynach etykietujących pracują najczęściej kleje termotopliwe, nakładane na gorąco i zastygające w kontakcie z chłodniejszą powierzchnią. Trafiają nie tylko na etykietę, ale też na wałki, prowadnice, blachy prowadzące i obudowy, gdzie narastają warstwa po warstwie. Do tego dochodzą włókna papieru, pył z etykiet i resztki kleju samoprzylepnego z podkładu.

Efekt jest zawsze ten sam: rosnąca liczba przestojów, przekrzywione etykiety, zrywanie taśmy i coraz dłuższe czyszczenie ręczne między partiami. Operatorzy radzą sobie skrobakiem i rozpuszczalnikiem, co przy blachach prowadzących kończy się rysami, a te potem zbierają klej jeszcze szybciej.

Zimno działa tu wyjątkowo dobrze, bo klej termotopliwy po wychłodzeniu robi się kruchy i traci przyczepność. Warstwa pęka i odchodzi płatami, a maszyna nie musi być przy tym rozbierana. Czyszczenie maszyn pakujących i etykietujących wykonuje się zwykle w przerwie technologicznej albo między partiami produkcyjnymi.

Dlaczego rozpuszczalnik nie zawsze jest odpowiedzią

Preparaty rozpuszczające klej działają, tylko cena bywa wyższa, niż wynika z etykiety na kanistrze. Potrzebują czasu kontaktu, więc maszyna stoi, a nie da się ich zostawić bez nadzoru na powierzchniach lakierowanych i na tworzywach. Opary wymagają wentylacji i ochrony dróg oddechowych, co w hali pakowni oznacza wyprowadzenie ludzi ze strefy.

Druga rzecz to pozostałości. Rozpuszczony klej trzeba zebrać, a preparat zmyć, bo pozostawiony film sam w sobie zbiera brud i w zakładzie spożywczym rodzi pytania o kontakt z produktem. Powstaje przy tym ściek do przekazania, którego nikt nie planował w budżecie utrzymania ruchu.

Trzecia sprawa dotyczy materiałów. Część preparatów matowi tworzywa, wysusza uszczelnienia gumowe i narusza oznaczenia na obudowach, a przy starszych maszynach potrafi zdjąć fabryczne malowanie. Metoda sucha nie wnosi żadnej substancji, więc problem znika, choć w zamian trzeba zaakceptować hałas i wygrodzenie strefy pracy.

Co schodzi, a co zostaje w porach materiału

Reguła jest prosta i sprawdza się w większości przypadków: warstwy kruche schodzą, warstwy elastyczne stawiają opór. Klej termotopliwy, przypalona farba i zaschnięty lakier pękają pod uderzeniem wychłodzonej granulki. Kleje pozostające trwale lepkie, silikony i gumowate uszczelniacze tłumią uderzenie i zwykle trzeba je zdejmować inaczej.

Druga reguła dotyczy podłoża, nie substancji. Na materiale nieprzepuszczalnym, czyli na metalu, szkle czy lakierowanej obudowie, wszystko rozgrywa się na powierzchni, więc po zdjęciu warstwy nie zostaje ślad. Na materiale porowatym, takim jak beton, tynk czy surowe drewno, barwnik i rozpuszczalnik zdążyły wsiąknąć w głąb i pozostaną tam niezależnie od metody. To nie kwestia sprzętu, tylko tego, gdzie fizycznie znajduje się kolor.

Poniżej zestawienie, które podajemy najczęściej przez telefon, gdy ktoś pyta, czego się spodziewać. Traktuj je jako punkt wyjścia, a nie wyrok, bo o wyniku decyduje również wiek pozostałości oraz temperatura, w jakiej pracowała maszyna. Ta sama substancja po tygodniu i po trzech latach zachowuje się zupełnie inaczej, a rozgrzewane elementy dodatkowo utwardzają warstwę.

Overspray i przypalone warstwy farby na osprzęcie

W lakierniach największym problemem nie jest sam brud, tylko narosła powłoka na zawiesiach, hakach i ramach transportowych. Przy malowaniu proszkowym warstwa przechodzi przez piec przy każdym cyklu, twardnieje i po którymś razie przestaje przewodzić, przez co detal traci uziemienie i powłoka nakłada się nierówno.

Taka narośl jest krucha i odspaja się od podłoża znacznie łatwiej niż pierwsza, dobrze związana warstwa farby. Granulat kruszy ją i zdejmuje, a zawiesie odzyskuje styk elektryczny bez wypalania w piecu i bez kąpieli chemicznej. To samo dotyczy krat podestowych, ścian kabin lakierniczych i osłon robotów malujących.

Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje. Zdjęcie narośli z osprzętu jest zadaniem, w którym metoda wypada bardzo dobrze. Zdjęcie dobrze związanej powłoki z elementu docelowego, na przykład z obudowy, którą ktoś chce przemalować, już niekoniecznie, bo taka farba trzyma się mocno i nie ma czego odspoić.

Jak umówić próbę na jednym elemencie

Przy tego rodzaju zleceniach zdjęcia mówią mało, bo o wyniku decyduje skład kleju albo farby, a tego nie widać na fotografii. Dlatego proponujemy najpierw próbę: przyjeżdżamy, czyścimy jeden wałek, jedno zawiesie albo fragment obudowy i oglądacie efekt. W kwadrans wiadomo, czy warto rozmawiać dalej.

Zadzwoń pod 505 646 757 i opisz dwie rzeczy: co to za maszyna oraz jaka substancja na niej siedzi. Jeżeli znasz nazwę handlową kleju albo rodzaj farby, tym lepiej, bo część produktów rozpoznajemy z doświadczenia. Przy zakładach pracujących w ruchu ciągłym ustalamy przy okazji, w jakim oknie serwisowym da się przeprowadzić właściwą robotę.

Próba ma jeszcze jedną zaletę, o której klienci przekonują się dopiero na miejscu. Pokazuje, ile czasu zajmuje realne zdjęcie warstwy w twoich warunkach, a więc pozwala policzyć, czy zabieg zmieści się w przerwie między partiami. Bez tego wycena opiera się na przypuszczeniach i kończy się albo przeszacowaniem, albo nocnym telefonem z informacją, że nie zdążymy do rana.

Napisy sprayem na maszynach i na ścianach hali

Farba w sprayu na obudowie maszyny, na drzwiach rozdzielni albo na ścianie hali to zwykle wynik czyjejś nocnej aktywności, a nie procesu produkcyjnego. Reguła pozostaje jednak ta sama: świeży napis siedzi na powierzchni i schodzi łatwo, stary zdążył związać się z podłożem, a na materiale porowatym wsiąka w pory i zostawia cień.

Na gładkich, lakierowanych obudowach efekt bywa bardzo dobry, bo farba ze spraya tworzy cienką i kruchą warstwę, a fabryczne malowanie pod spodem zostaje nienaruszone. Na tynku, betonie i cegle sprawa jest trudniejsza i wymaga próby, bo o wyniku decyduje chłonność podłoża, a nie sama farba. Usuwanie graffiti z takich powierzchni omawiamy zawsze po obejrzeniu ściany.

Przy budynkach przemysłowych łączymy zwykle oba zakresy w jedno wejście. Czyszczenie elewacji hali razem ze zdjęciem napisów i nalotów wychodzi taniej niż dwa osobne przyjazdy, zwłaszcza gdy trzeba stawiać podnośnik albo rusztowanie. Termin planujemy tak, żeby prace nie kolidowały z dostawami i ruchem na terenie zakładu.

Kiedy taniej wyjdzie chemia albo wymiana elementu

Zdarza się, że po próbie odradzamy własną usługę i mówimy o tym bez owijania. Pierwszy taki przypadek to pojedyncza naklejka na gładkiej powierzchni, z którą poradzi sobie podgrzewacz i preparat do resztek kleju za kilkanaście złotych. Ściąganie ekipy z agregatem do jednej etykiety nie ma sensu ekonomicznego.

Drugi przypadek to elementy tanie i łatwo wymienialne. Blacha prowadząca, prosty wspornik czy element z tworzywa bywają warte mniej niż godzina czyszczenia, a nowa część daje efekt lepszy niż jakikolwiek zabieg. Przy zawiesiach lakierni rachunek wypada zwykle odwrotnie, bo tam wymiana oznacza koszt i przestój.

Trzeci przypadek to substancje, których po prostu nie ruszymy: trwale lepkie kleje, grube warstwy silikonu, powłoki dobrze związane z podłożem docelowym. Wtedy wskazujemy metodę, która sobie z tym poradzi, nawet jeśli to oznacza, że klient zamówi robotę u kogoś innego. Lepsze to niż faktura za zabieg, po którym nic się nie zmieniło.

Sama czyszczona maszyna musi być przy tym wyłączona i zabezpieczona, natomiast reszta linii pakującej zwykle pracuje normalnie. Wygradzamy strefę wokół stanowiska, osłaniamy sąsiednie urządzenia i produkt, a po skończeniu zbieramy zdjęty osad odkurzaczem. W zakładach spożywczych zasady wejścia ustalamy wcześniej z osobą odpowiedzialną za higienę, bo tam liczy się nie tylko efekt, ale i droga, którą przechodzimy przez halę.