Czyszczenie suchym lodem czy piaskowanie: co wybrać do czego

Pytanie pada niemal przy każdej wycenie i zwykle w tej samej formie: skoro piaskowanie jest tańsze, po co mi lód. Odpowiedź nie brzmi ani tak, ani nie, bo to dwa różne narzędzia do dwóch różnych zadań. Jedno zdejmuje brud razem z wierzchnią warstwą materiału, drugie tylko brud. Poniżej rozkładamy te różnice na konkrety: gdzie piaskarka wygrywa bezapelacyjnie, gdzie robi szkody i jak wybrać metodę pod swój obiekt.

Ścierniwo zostaje, granulat znika: to zmienia wszystko

Piaskowanie polega na rozpędzeniu twardego ziarna, najczęściej piasku kwarcowego, korundu, śrutu staliwnego albo granulatu szklanego. Ziarno jest twardsze od zabrudzenia i zwykle twardsze od podłoża, więc zdejmuje jedno i drugie. Po zabiegu zostaje na miejscu, wymieszane z tym, co zeszło, i trzeba je zebrać oraz przekazać jako odpad, często zaolejony albo z resztkami farby.

Suchy lód pracuje inaczej. Granulki zestalonego dwutlenku węgla mają temperaturę około minus 78 stopni, uderzają w warstwę osadu, wychładzają ją do kruchości i odspajają od podłoża, po czym przechodzą w gaz i przestają istnieć jako ciało stałe. Na posadzce nie ma czego zamiatać poza samym zabrudzeniem. Ta jedna cecha przesądza o większości sytuacji, w których klient odchodzi od piaskarki.

Warto od razu obalić pewne nieporozumienie. Nazwa piaskowanie suchym lodem, którą część firm wpisuje w oferty, sugeruje, że mamy do czynienia z odmianą tego samego zabiegu. Fizycznie to co innego: ścierniwo zdziera materiał, granulat go nie rusza. Klient, który zamawia lód, oczekując efektu piaskarki, będzie rozczarowany, i odwrotnie. Dlatego przy pierwszej rozmowie pytamy nie o metodę, tylko o to, jak ma wyglądać powierzchnia po robocie.

Gdzie piaskowanie nadal nie ma konkurencji

Do przygotowania stali pod powłokę antykorozyjną nic lepszego nie wymyślono. Konstrukcja, która ma dostać farbę epoksydową albo cynk natryskowy, potrzebuje nie tylko czystości, ale i chropowatości: mikroprofilu, w który powłoka się zakotwiczy. Ścierniwo taki profil tworzy, granulat CO2 nie. Jeżeli malarz wymaga określonego stopnia przygotowania powierzchni, rozmowa o suchym lodzie kończy się na starcie i tak jest uczciwie.

Drugi obszar to gruba korozja i zgorzelina. Rdza, która wżarła się we wgłębienia blachy, oraz zendra wwalcowana w materiał na gorąco wymagają zdjęcia wierzchniej warstwy metalu. Zimno tego nie zrobi, bo nie ma czego odspoić: korozja to nie osad leżący na powierzchni, tylko przemieniony materiał. To samo dotyczy twardych, dobrze związanych powłok proszkowych na podłożu docelowym oraz starych warstw farby chlorokauczukowej.

Trzeci przypadek jest czysto rachunkowy. Przy dużych, prostych powierzchniach stalowych bez wrażliwego otoczenia, na przykład przy zbiorniku odstawionym na plac albo konstrukcji przed montażem, piaskarka po prostu idzie szybciej i taniej. Skoro nie ma czego chronić przed pyłem i nikt nie czeka na ponowny rozruch, argumenty za metodą suchą przestają działać. Mówimy o tym klientom wprost, bo lepiej stracić jedno zlecenie niż wiarygodność.

Kiedy piaskarka robi więcej szkody niż pożytku

Wszędzie tam, gdzie w pobliżu są ruchome części i szczeliny. Ziarno wpada w prowadnice, koła zębate, gniazda łożysk i pod osłony, a potem pracuje jak pasta ścierna, tylko że w miejscu, w którym nikt jej nie chce. Ślad po takiej robocie wychodzi zwykle po kilku tygodniach, jako przyspieszone zużycie albo zatarcie. Dlatego czyszczenie maszyn w stanie zmontowanym wykonuje się granulatem, a nie ścierniwem.

Druga sytuacja to narzędzia, które muszą trzymać wymiar. Forma wtryskowa, kokila, płyta modelowa albo gniazdo matrycy po każdym piaskowaniu tracą trochę materiału. Po kilku cyklach zaczynają się gratowanie, wypływki i reklamacje z produkcji. Trzecia to podłoża zabytkowe i miękkie: cegła licowa, wapień, tynk wapienny, stare drewno. Ścierniwo zdziera lico, otwiera pory i przyspiesza niszczenie, więc konserwatorzy zwykle się na nie nie zgadzają.

Osobno stoi elektryka i elektronika. Piaskować szafy sterowniczej, silnika z czujnikami ani rozdzielni po prostu się nie da, bo pył ścierny wchodzi w każde złącze. Tam metoda sucha i nieścierna nie ma alternatywy poza żmudnym czyszczeniem ręcznym.

• Maszyny zmontowane, z prowadnicami, łożyskami i pneumatyką w zasięgu strumienia
• Narzędzia produkcyjne trzymające wymiar: formy, kokile, matryce, płyty modelowe
• Cegła licowa, wapień, piaskowiec i tynki, gdzie zdarte lico już nie wróci
• Stare drewno konstrukcyjne, w którym ścierniwo wybiera miękkie słoje
• Szafy sterownicze, silniki, złącza i wszystko, co ma styki albo uszczelnienia

Co zostaje po robocie i kto to sprząta

Rachunek za usługę to nie cały koszt. Przy piaskowaniu dochodzi zebranie ścierniwa, jego przekazanie jako odpadu, czasem odpylanie hali, a przy pracy na zewnątrz zabezpieczenie otoczenia przed pyłem. Przy suchym lodzie tych pozycji nie ma wcale, bo zabrudzenie odpada w postaci suchych okruchów, które zbiera odkurzacz przemysłowy. Poniżej najważniejsze różnice zebrane obok siebie.

Do tego dochodzi czas, w którym obiekt jest wyłączony z użycia. Piaskowanie maszyny prawie zawsze wymaga jej rozebrania, wywiezienia podzespołów, a potem złożenia i wyregulowania na nowo, co przy linii produkcyjnej oznacza kilka dni postoju. Metoda sucha pracuje na zmontowanym urządzeniu, więc obiekt wraca do ruchu tego samego dnia. Przy zakładach pracujących na trzy zmiany ta różnica bywa większa niż cała faktura za usługę.

Jak dobrać metodę pod konkretny obiekt

Zaczynamy zawsze od dwóch pytań: co jest pod spodem i co ma być po robocie. Jeżeli pod brudem jest konstrukcja stalowa, która pójdzie do malowania, mówimy wprost, żeby zamówić piaskowanie, i nie próbujemy sprzedać własnej usługi na siłę. Jeżeli pod spodem stoi maszyna z czujnikami, forma z gniazdem na setki albo mur z cegły licowej, wybór jest równie oczywisty w drugą stronę.

Najprostszy sposób, żeby to rozstrzygnąć, to próba na fragmencie. Przyjeżdżamy, czyścimy kawałek powierzchni i oglądacie efekt na własnym obiekcie, a nie na cudzym zdjęciu z internetu. Wtedy widać, czy metoda daje to, czego oczekujesz. Zadzwoń pod 505 646 757, opisz obiekt i rodzaj zabrudzenia, a umówimy termin takiej próby. Robimy to również przy zleceniach na czyszczenie elewacji, gdzie różnice między partiami cegły potrafią zaskoczyć.

Czy obie metody da się połączyć na jednym zleceniu

Da się i czasem to najrozsądniejszy układ. Typowy scenariusz wygląda tak: najpierw granulat zdejmuje smar, sadzę i luźne warstwy, potem piaskarka bierze się za miejsca z korozją, które mają iść pod powłokę. Odwrotna kolejność ma mniej sensu, bo tłuszcz na powierzchni zapycha ścierniwo i pogarsza efekt piaskowania.

Druga wersja to podział przestrzenny. Na jednym obiekcie bywa fragment konstrukcji do piaskowania i osobno napędy, szafy oraz podzespoły elektryczne, których piaskować nie wolno. Wtedy dzieli się zakres, wygradza strefy i pracuje etapami. Przy takich zleceniach warto od razu ustalić kolejność z wykonawcą powłok, bo to on stawia wymagania wobec stanu powierzchni w dniu malowania.

Hałas, pył i to, co dzieje się obok stanowiska

Głośne są obie metody i tu suchy lód nie ma żadnej przewagi. Dysza pracuje na poziomie zbliżonym do szlifierki kątowej, więc ochronniki słuchu są obowiązkowe, a strefę pracy się wygradza. Różnica leży w tym, co poza strefą: przy granulacie nie unosi się chmura pyłu ściernego, która osiada na sąsiednich maszynach i wchodzi w ich prowadnice.

Jest też coś, o czym piaskarze nie muszą myśleć, a my musimy. Dwutlenek węgla jest cięższy od powietrza i zbiera się w zagłębieniach, kanałach, kanałach rewizyjnych i piwnicach. W takich miejscach pracujemy z wymuszoną wentylacją i detektorem stężenia. W normalnej hali z działającym wywiewem sprawa jest prosta, w zamkniętej piwnicy bez okna już nie i trzeba to zaplanować przed przyjazdem.

Ostatnia rzecz dotyczy sąsiadów obiektu, zwłaszcza przy pracy na zewnątrz. Piaskowanie ściany w zabudowie miejskiej oznacza pył na samochodach, oknach i balkonach w promieniu kilkunastu metrów, więc trzeba stawiać kurtyny i uprzedzać mieszkańców. Przy granulacie osłony też się przydają, ale chodzi wyłącznie o osad, który spada pod ścianą. Sprzątanie po takiej robocie zajmuje jedno popołudnie, nie dwa dni.